مقاله:تاثير سيستم اطلاعاتي حسابداري بر تصميم گيري
مقدمه
حسابداري در سطوح مختلف داراي معاني متفاوت است .
در وهله اول وظيفه حسابداري ثبت
رويدادهاي اقتصادي ، پردازش و تجزيه وتحليل داده ها و
ارائه نتايج اين پردازش در قالب صورتهاي
مالي است.
هدف از حسابداري در تعريفي گسترده تر عبارتست از تامين
اطلاعات براي تصميم گيريهاي اقتصادي.
در واقع حسابداري با تهيه اطلاعات مورد نياز تصميم
گيرندگان ، خدمتي حياتي را ارائه مي دهدتا آﻧﻬا
بتوانند از ميان گزينه هاي مختلف آاربرد منابع آمياب
در انجام فعاليتهاي تجاري و اقتصادي، انتخابي منطقي
انجام دهند . پس حسابداري در حقيقت حلقه اتصال بين
فعاليتهاي تجاري و تصميم گيرندگان به حساب مي آيد.
١- استاد يار گروه مديريت دانشگاه تربيت مدرس
٢- دانشجوي آارشناسي ارشد حسابداري دانشگاه تربيت مدرس
٢ ١
٢
سيستم اطلاعاتي حسابداري
سيستم اطلاعاتي حسابداري مؤلفه و عنصري از شرآت است
آه بوسيله پردازش رويدادهاي مالي، اطلاعات مالي و
اطلاعات مبناي تصميم گيري را در اختيار استفاده
آنندگان قرار مي دهد.
سيستم اطلاعاتي حسابداري را مي توان محل تقاطع منطقي
دو موضوع گسترده تر يعني حسابداري و سيستم اطلاعاتي
مديريت دانست .آنچه آه در هر دو رشته حسابداري
وسيستم اطلاعات مديريت مشترك است توجه محوري به اطلاعات
است. حسابداري بيشتر به خود اطلاعات گرايش دارد
بيشتر به سيستمهايي پوشش مي دهد آه MIS درحاليكه
اطلاعات را توليد مي آنند . نمايش اين سه محيط در شكل
١) نشان داده شده است. )
شكل ١-ارتباط حسابداري ،
سيستم اطلاعات مديريت ، سيستم اطلاعات حسابداري
سيستم اطلاعاتي حسابداري دو هدف عمده دارد : ١-ارائه
اطلاعات براي عمليات ونيازهاي قانوني
٢-ارائه اطلاعات براي تصميم گيري
براي رس يدن به اين هدفها دو فعاليت عمده وجود دارد :
الف) پردازش مبادلات
ب) پردازش اطلاعات
• مبادلات حسابداري بوسيله ثبتهاي اساسي حسابداري
پردازش مي شوند . مثال اين مبادلات شامل فروش
محصولات،خريد مواد،دريا فتي از مشتريان و …. پردازش
مبادلات در يك سيستم اطلاعاتي حسابداري بوسيله زير
سيستمها انجام مي شود . اگر سيستم پردازش مبادلات
بطور صحيحي طراحي شده باشد باعث مي شود داده ها
به خوبي و با دقت آنترل شوند و عمل پردازش آارامد
و مؤثر باشد.
• خروجي فرايند پردازش اطلاعا ت به قصد راهنمايي در
امر برنامه ريزي و آنترل عمليات مي باشد و اين
فرايند اطلاعاتي را براي تصميم گيري ارائه مي
دهد.سيستم طراحي شده براي پردازش اطلاعات يا سيستم
اطلاعاتي حسابداري بايد اطلاعاتي را ارائه دهد آه
با تصميم گيري مورد نظر مربوط باشد، قابل اتكا
باشد، به موقع باشد، با دقت ارائه شده باشد و
مختصر و مفيد باشد.
AIS
حسابداري
تهيه اطلاعات براي
تصميم گيري هاي
اقتصادي
MIS
طراحي،
استقرار
استفاده و
مديريت
سيستمهاي
ارتباط حسابداري
سيستم اطلاعاتي حسابداري به تصميم گيرندگان از طريق
سنجش و پردازش و انتقال اطلاعات آمك مي آند و از اين
نظر مي توان دو نوع از سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري
را بر شمرد : سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري مديريت و
سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري مالي.
سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري مديريت اطلاعات مربوط به
فعاليتهاي مالي، سرمايه گذاري و عملياتي را براي آن
دسته از تصميم گيرندگان داخلي تهيه مي آنند آه
مسئوليت تحقق اهداف سود دهي و نقدينگي را به عهده
دارند. سيستم اطلاعاتي حساب داري مالي گزارشهايي را
تهيه مي آند و آﻧﻬا را به تصميم گيرندگان بيروني منتقل
مي آنند تا آﻧﻬا بتوانند موفقيت آن واحد تجاري را در
رسيدن به هدفهايش ارزيابي آنند.
سيستم اطلاعاتي حسابداري به عنوان بخشي از سيستم
اطلاعاتي مديريت همواره بيشترين بار اطلاعاتي را به
مديريت براي اجراي وظايف برنامه ريزي، آنترل و ساير
وظايف وي ارائه مي دهد . ارائه دهندگان اين اطلاعات
حسابداران هستند آه با استفاده از سيستم اطلاعاتي
حسابداري داده ها را پردازش آرده و اطلاعات مورد
تقاضا را به مديريت و ساير استفاده آنندگان ارائه
مي دهند.
يك سيس تم اطلاعاتي حسابداري آه به خوبي طراحي شده
باشد مي تواند اطلاعات مفيد و سودمندي را ارائه دهد
و بايد توانايي ارائه اطلاعات را در هر زمان و با
قابليت اتكا و اطمينان بالا داشته باشد.
بررسي مدل گزارشگري و حسابداري آنوني با توجه به
تغييرات ايجاد شده در دنياي تجاري نشان مي دهد آه اين
مدلها هنوز نتوانسته اند همگامي خود را با سرعت اين
تغييرات حفظ آنند .در سالهاي اخير اختلاف زيادي بين مدلهاي
سنتي حسابداري و انتظارات استفاده آنندگان بوجود
آمده است و علت اين اختلاف پيشرفت فناوري اطلاعات و
قابليت دسترسي سريع به اطلاعات است.
(reliability) مدلهاي سنتي حسابداري بيشتر روي قابليت اتكاي
اطلاعات تاآيد مي آنند در حاليكه مربوط بود ن اطلاعات
حسابداري به علت فقدان به موقع بودن آﻧﻬا در حال
آاهش است . ماهيت دوره اي گزارشهاي مالي در تضاد آامل
به خواسته تصميم گيرندگاني است آه مايلند بدانند
ديروز يا امروز صبح چه اتفاقي در شرآت افتاده است
نه يك يا دو ماه قبل !
تكنولوژي اطلاعات باعث تمايل است فاده آنندگان به داده
هاي ريز و جزئي شده است و آﻧﻬا تمايل چنداني به
استفاده از گزارشهاي استانداردشده و آلي در قالب
٤
صورتهاي مالي ندارند و نتيجه اين امر نارضايتي از
مربوط بودن اطلاعات حسابداري است.
real ) در شبكه جهاني وب مي توان گزارشگري آاملا بهنگام
انجام داد . اين موضوع امكان تصميم گيري روزانه (time
بجاي سه ماهه را فراهم مي آند و اين سيستمها قادرند
در زمان آم به حجم زيادي از نيازهاي اطلاعاتي
استفاده آنندگان پاسخ دهند و به اين صورت اين
نوآوري ها در سيستم اطلاعاتي حسابداري روي تصميمات
استفاده آنندگان اثر مي گذارد.
ديويد و همكاران در سال ١٩٩٩ اين موضوع را مطرح
به عنوان يك واسطه و رابط عمل مي آند AIS آردند آه
آه از طريق آن سه متغير مجزا رفتار سازماني را تحت
اطلاعاتي درباره وقايع AIS . تاثير قرار مي دهند
اقتصادي فراهم مي آند آه تصميم گيرنده از آن در
برنامه ريزي، نظارت و آنترل سازمان استفاده مي آنند.
- طبق نظر آﻧﻬا فرايند تصميم گيري تابعي از ٣ متغير ١
اهداف ٢-مفاهيم ٣- نمادها مي باشد.
مفاهيم(درك از واقعيت وتصورات ذهني فرد)
اهداف(واقعيات فضاي فيزيكي) AIS
بايد بتواند اطلاعاتي را فراهم AIS بر اساس اين نظريه
آند آه قابليت فهم و مقايسه اي بودن داشته باشد و
استفاده آنندگان بتوانند با آن داده ها آار آنند و
قادر باشند آﻧﻬا را به م فاهيم اقتصادي مورد نياز خود
تبديل آنند.
صورتهاي مالي ويژه اي با توجه به زمان نياز به آﻧﻬا
JD Edward بايد قابل تهيه باشند.مثلادر شرآت
نرم افزاري در حال طراحي است آه در آن استفاده
آنندگان تاريخ شروع و پايان دوره اي آه صورتهاي ما لي
آن دوره را مي خواهند . وارد مي آنند و صورتهاي مالي
بنابر علاقه استفاده آننده براي آن دوره زماني توليد
مي شود .
با اين فناوري حسابداري از مفهوم جمع آوري تهيه
اطلاعات به صورت گزارشهاي دوره اي به منظور جلوگيري
ازداده هاي پرا آنده در زمان واقعي تغير مي آند و
سرمايه گزاران وساير استفاده آنندگان قادر خواهند
تصمي
م
نماد ها(مستندات فرموله شده
واقعيات فيزيكي)
شكل ٢- فرايند تصميم گيري
AIS
٥
بود اطلاعات مربوط به تصميم گيريها يشان را با اختصاص
معيارهاي مطمئن از راه اينتر نت فراهم آنند . بنا بر
اين مشاهده مي آنيم آه استفاده زياد از اينتر نت در
تجارت الكترونيك منجر به تغيرات مهمي در بعضي از ابعاد
محيط تصميم گيري شده است .
نتيجه گيري:
با توجه به مطالب فوق ، اهميت تفكر درباره تغيرات لازم
در حسابداري با توجه به توسعه فناوري و روابط
پيچيده دنياي تجارت بيش از پيش مشخص نمي شود وتنوع
استفاده آنندگان از اطلاعات و گزارشهاي مالي ، وظيفه
ارائه و چگونگي انعكاس اطلاعات را در آينده را
پيچيده تر مي آند .
با گذشت زمان قطعاگزارشگري هاوافشاگريهاي جامع
حسابداري ومالي نيز بايد با تغييرات سريعي آه در
دنياي تجاري ايجاد شده است همگام شود در غير اين صورت
بايد نگران اين موضوع بود آه بحراني براي حرفه
حسابداري بوجود بيايد آه بالطبع اين بحران متوجه
بازارهاي سرماي نيز خا هد شد.
باتوجه به اينكه ارزش و بهاي گزارشگري مالي فقط وفقط
در سودمندي اطلاعات براي استفاده آنندگان قرار دارد
بنابراين بايد يك چهار چوب تحليلي قابل اعتماد براي
پيش بيني وبا پاسخگويي به نياز هاي استفاده آنندگان
ايجاد شود تا اطمينان پيدا آنيم آه اطلاعات با آيفيت
بالا،در زمان تعين شده وبه موقع در دست استفاده
آنندگان قرارمي گيرد .
منابع فارسي:
آينده حسابداري و حسابداران با توجه به فناوري » ، ١- حجازي، رضوان
٣٣- نشريه حسابدار، سال چهاردهم، شماره ١٣٣ ،ص ٢٨ ،« اطلاعات
نشريه ،« نظري اجمالي بر سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري » ، ٢- عيسايي خوش،احمد
٧٦- ٢٥ و ص ٧٤ - حسابدار، سال پانزدهم، شماره ١٤٠ ، ص ٢٢
ديدگاهي پيرامون آينده تحقيقات سيستمهاي اطلاعاتي » ، ٣- آرمي، يداله
٢٧- نشريه حسابدار، سال چهاردهم،شماره ١٣٢ ، ص ٢٥ ،« حسابداري
حسابداري به عنوان يك سيستم اطلاعاتي در ارتباط با » ، ٤- نوري فرد، يداله
،« هدفها و فعاليتهاي تجاري در راستاي تصميم گيري هاي مناسب مديريت
٧٧- نشريه حسابدار، سال سيزدهم، شماره ١٢٧ ، ص ٧٦
منابع انگليسي:
Ed o’Donnel, Julie Smith David, “How information systems influence user decisions: a
5- research framework and literature review ”,International Journal of Accounting
Information systems, 1, pp 178-203 , 2000
٦
6- Steve G.Sutton, “ The Changing Face of Accounting in an Information Technology
Dominated World”,International Journal of Accounting Information Systems, 1, pp 1-8
,
دلم گرم خداوندیست که بادستان من گندم برای یا کریم خانه می ریزد چه بخشنده خدای عاشقی دارم که می خواندمراباآنکه می داندگنهکارم!!!دلم گرم است و می دانم بدون لطف او تنهای تنهایم..خدارابرایت آرزو دارم... دوستان عزیز..سلام این وبلاگ روتقدیم می کنم به همه ی شما..شمایی که حسابداری رو دوست داری..نه نه..اصلا شمایی که وقت گذاشتی وداری این وب رو می بینی..امیدوارم باز هم سری به ما بزنی..ممنون میشم اگه نظرت روبگی ودرمدیریت وبلاگ کمکم کنی.mamirian_36@yahoo.com
+ندا ندا+