انجمن علمی حسابداری دانشگاه  ولی عصر(عج)

عناوین سرفصل حساب ها

 

الف- هزینه ها

حساب هزینه های کارگری می تواند شامل کلیه هزینه‌های کارگری اعم از کارگران بیمه‌ای، اجاره‌ای، قرار دادی، موقت، روزمزد و حتی هزینه‌هایی از قبیل بیمه، عیدی، پاداش، سنوات، بازخرید و یا آموزش گردد. درصورت نیاز می‌توان هر قسم از هزینه‌های مذکور را از سایر بخش‌ها تفکیک نمود؛ اما باید توجه داشت در این صورت به تعدد عناوین سرفصل‌ها افزوده خواهد شد.
ارجح است که هزینه‌های کارگری برداشت به دلیل اهمیت آن، از سایر هزینه‌های کارگری منفک باشد. لیکن می‌توان هزینه نگهبانی از محصول را با هزینه‌های کارگری برداشت و یا بصورت مجزا ثبت کرد.

این سرفصل شامل هزینه تأمین کلیه نهاده‌های کشاورزی از قبیل: انواع کود حیوانی و آلی، کودهای شیمیایی و محلول، سم و روغن و صابون، مواد و وسائل مبارزه بیولوژیک با حشرات و جانوران، افزودنی‌ها و... می‌شود. درصورت نیاز می‌توان هر قسم از هزینه‌های مذکور را از سایر بخش‌ها تفکیک نمود؛ اما باید توجه داشت در این صورت به تعدد عناوین سرفصل‌ها افزوده خواهد شد.

کلیه هزینه‌های بهره‌برداری و تعمیرات ماشین آلات و ادوات ملکی (تراکتور، تانک سم، خودپاش، گاوآهن، اره برقی، ...) و یا اجاره آنها زیر این سرفصل ثبت می‌گردد. هزینه سوخت، روغن، قطعات یدکی، لاستیک و ... مربوط به ماشین آلات و ادوات در این بخش درج می‌گردد. در صورت نیاز می‌توان هزینه جاری و تعمیرات ماشین آلات و ادوات ملکی را از ماشین آلات و ادوات اجاره‌ای تفکیک نمود و یا برای هریک از ماشین آلات ملکی و ادوات آن سرفصل جداگانه‌ای ایجاد کرد. باید توجه داشت که هزینه خرید ماشین آلات و ادوات ملکی، مربوط به هزینه‌های سرمایه‌ای بوده و در این قسمت نباید ثبت گردد.

د.

هر نوع هزینه اصلاح، تعمیرات و بازسازی باغ و تأسیسات مربوطه از قبیل توکاری، پیوند زنی مجدد، اصلاح خاک با استفاده از ریگ، گچ و... یا تعمیرات سیستم ذخیره و انتقال آب (مانند استخر، لوله و کانال)، دیوارها، انبارها و... در این قسمت ثبت می‌گردد.

هزینه‌های بهره‌برداری و تعمیرات و جابجایی چاه‌ها و قنوات منجمله تأمین سوخت و یا قبوض برق، تعمیر خرابی‌ها و جابجایی چاه‌ها به علت کم آبی و یا نقص فنی، در این بخش ثبت می‌گردد. توجه شود که هزینه احداث، بهره‌برداری، و تعمیرات استخر‌های ذخیره و خطوط انتقال آب در سایر سرفصل‌ها درج می‌شوند.

در صورت خرید آب شرب برای باغ مورد نظر، باید سرفصل جداگانه‌ای جهت خرید منظم یا موردی آب ایجاد کرد.

سرمایه‌گذاری‌های جدید از قبیل خرید ماشین آلات و ادوات، احداث دیوار، حصار، کانال، لوله‌گذاری، ساخت استخر، پیاده‌سازی سیستم آبیاری تحت فشار و یا حتی هزینه‌های خرید حق بهره‌برداری جدید از منابع آبی و یا باغریزی جدید در کنار باغات بارور قبلی، می‌تواند زیر این عنوان قرار گیرد. باید توجه نمود که برخلاف کلیه سرفصل‌های حسابداری دیگر که ماهیت سالانه دارند، تأثیر هزینه‌های سرمایه‌ای فراتر از یک سال می‌باشد. منتهی به دلیل پیچیدگی‌های ناشی از محاسبه هزینه استهلاک و وجود تورم بالا در کشور، ایجاد سیستم حسابداری هزینه استهلاک برای هزینه‌های سرمایه‌ای، بجز در مورد باغات بسیار وسیع توصیه نمی‌شود.

هزینه‌های پسته چینی، حمل، فرآوری تر و خشک محصول در یک سر فصل و یا سرفصل‌های جداگانه ثبت می‌گردد. در صورت تمایل می‌توان هزینه نگهبانی از محصول را نیز با هزینه‌های برداشت در یک حساب ثبت نمود. باید توجه داشت که هزینه برداشت و فرآوری ماهیتاً متناسب با مقدار محصول (کیلویی) بوده؛ حال آن که هزینه‌های موضوع ردیف‌های 1 تا 7 فوق متناسب با سطح زیرکشت (قصب یا هکتار) می‌باشند .

هزینه‌های مربوط به آزمایشات سالانه برگ، خاک و یا آب، همچنین هزینه استفاده از مشاورین تغذیه و یا دفع آفات و هزینه‌های مدیریتی برای واحد کشاورزی مورد نظر را می‌توان زیر این سرفصل جمع کرد.

همه هزینه‌های معمولاً ریز و موردی که ارزش ایجاد سرفصل های جداگانه ندارند را می‌توان زیر یک سرفصل با نام هزینه‌های متفرقه درج نمود.

 ب- درآمدها:

درآمد ناشی از فروش انواع محصول پسته باغ مورد نظر، در یک حساب ثبت می‌گردد. مبلغ درج شده برای هر فروش می‌تواند بصورت خالص و جداگانه منظور شود. هزینه‌های فروش مانند حق العملکاری و غیره را می‌توان در ذیل همین سرفصل و یا تحت سرفصلی جداگانه با عنوان "هزینه‌های فروش" ثبت نمود.

این سرفصل می تواند شامل کلیه درآمدها بجز درآمد ناشی از فروش محصول از قبیل سود بانکی، فروش ماشین الات و ادوات مستعمل، بیجه و آب مازاد بر مصرف شود.

 ج- سود و زیان:

جهت ثبت دریافتی‌ها و پرداختی های به سهامداران و همچنین انتقال خالص عملکرد مالی واحد کشاورزی در پایان سال مالی به حساب ایشان و ثبت سود و زیان انباشته سال‌های متوالی، غالباً لازم است که یک سرفصل مشترک جهت همه سهامداران و یا به نام تک تک آنها به نسبت سهم الشراکه ایجاد شود. جدول زیر فهرست عناوین سرفصل های حسابداری پیشنهادی برای یک واحد کشاورزی تولید پسته را بصورت خلاصه نشان می‌دهد:

 

انتخاب سال مالی

از دیدگاه هزینه‌ای، آخرین فعالیتی که در یک سال محصولی برای محصول آن سال انجام می شود، برداشت و فرآوری است. لذا بستن یک سال مالی از این نقطه نظر، باید در زمانی باشد که هزینه‌های برداشت و فرآوری مشخص و ثبت شده باشند. بدین منظور، بعنوان مثال می توان سال مالی را از اول آبان تا پایان مهر و یا از اول آذر تا پایان آبان انتخاب نمود.
لازم به ذکر است که سنتاً بسیاری از واحدهای تولید پسته، سال مالی خود را در انتهای مرداد ماه و یا انتهای شهریور می‌بندند. تحت این گزینه، با فرض فروش کامل محصول هر سال در سال محصولی متعاقب آن، سال مالی با سال درآمدی انطباق خواهد داشت.